Wat zijn Incoterms en waarom zijn ze belangrijk?
De drieletterige codes op een offerte of factuur — EXW, FOB, DAP — bepalen wie in welke fase van het transport verantwoordelijk is. Incoterms goed begrijpen is de eerste stap om verrassingen te vermijden.
Wat zijn Incoterms?
Incoterms® (International Commercial Terms) zijn standaard handelstermen die worden gepubliceerd door de Internationale Kamer van Koophandel (ICC). Ze bepalen de verplichtingen van verkoper en koper met betrekking tot de levering in internationale koopovereenkomsten. De versie die momenteel van kracht is, is Incoterms® 2020. In een contract worden de regel, de plaats van levering en de versie samen vermeld — bijvoorbeeld “FCA Istanbul, Incoterms® 2020”.
Dankzij deze drieletterige codes begrijpen partijen in verschillende landen, die verschillende talen spreken, dezelfde begrippen op dezelfde manier.
Wat bepalen Incoterms?
- Waar en hoe de levering plaatsvindt,
- Op welk moment het risico voor de goederen van de verkoper naar de koper overgaat,
- Welke partij de kosten van transport en verzekering draagt,
- Welke partij de douaneformaliteiten bij uitvoer en invoer verzorgt.
Wat regelen Incoterms niet?
Incoterms vervangen geen koopovereenkomst. Wanneer de eigendom van de goederen overgaat, de betalingsvoorwaarden, de verkoopprijs en de gevolgen van contractbreuk worden geregeld in de koopovereenkomst tussen de partijen, niet door de Incoterms.
De Incoterms® 2020-regels
Incoterms® 2020 telt 11 regels, verdeeld over twee groepen: regels voor alle vervoerswijzen en regels die uitsluitend voor zee- en binnenvaartvervoer gelden.
| Regel | Volledige naam | In het kort |
|---|---|---|
| EXW | Ex Works – Af fabriek | De verkoper stelt de goederen ter beschikking op zijn eigen terrein. Laden, transport en douaneformaliteiten zijn grotendeels voor rekening van de koper. |
| FCA | Free Carrier – Vrachtvrij tot vervoerder | De verkoper verzorgt de uitvoerformaliteiten en overhandigt de goederen op de afgesproken plaats aan de vervoerder die de koper heeft aangewezen. |
| CPT | Carriage Paid To – Vracht betaald tot | De verkoper regelt en betaalt het hoofdtransport; het risico gaat over op de koper wanneer de goederen aan de eerste vervoerder worden overhandigd. |
| CIP | Carriage and Insurance Paid To – Vracht en verzekering betaald tot | Zoals CPT, maar de verkoper sluit ook een transportverzekering af; Incoterms® 2020 schrijft een ruimere dekking voor. |
| DAP | Delivered at Place – Franco ter plaatse | De verkoper brengt de goederen naar de afgesproken bestemming, klaar om te lossen. Invoerformaliteiten en heffingen zijn voor rekening van de koper. |
| DPU | Delivered at Place Unloaded – Franco ter plaatse gelost | In tegenstelling tot DAP lost de verkoper de goederen ook op de bestemming. |
| DDP | Delivered Duty Paid – Franco inclusief rechten | De verkoper draagt de volledige verantwoordelijkheid tot op de bestemming, inclusief invoerformaliteiten en heffingen. |
| FAS | Free Alongside Ship – Vrij langszij schip | De verkoper plaatst de goederen langszij het schip in de haven van verscheping. Enkel voor zee- en binnenvaartvervoer. |
| FOB | Free on Board – Vrij aan boord | De verkoper laadt de goederen aan boord van het schip in de haven van verscheping; op dat moment gaat het risico over op de koper. |
| CFR | Cost and Freight – Kosten en vracht | De verkoper betaalt de vracht, maar het risico gaat over op de koper zodra de goederen in de haven van verscheping aan boord zijn geladen. |
| CIF | Cost, Insurance and Freight – Kosten, verzekering en vracht | Zoals CFR, maar de verkoper sluit ook een transportverzekering af met minimale dekking. |
Waarom zijn Incoterms belangrijk?
- Correcte kostenberekening: wanneer vooraf duidelijk is welke kosten voor wie zijn, kunt u offertes eerlijk vergelijken.
- Duidelijkheid over het risico: ontstaat er onderweg schade, dan is duidelijk welke partij op dat moment het risico draagt.
- Planning van de verzekering: het wordt duidelijk wie in welke fase de goederen moet verzekeren.
- Planning van de douane: de verantwoordelijkheid voor de uitvoer- en invoerformaliteiten ligt vast.
- Minder geschillen: een gemeenschappelijke, internationaal erkende taal beperkt interpretatieverschillen.
Veelgemaakte fouten
- Geen plaats vermelden: enkel “FCA” of “DAP” schrijven volstaat niet; de plaats van levering moet zo nauwkeurig mogelijk worden vermeld.
- FOB of CIF gebruiken voor containerlading: deze regels gaan uit van het laden aan boord van een schip. Wordt een container aan een haventerminal overhandigd, dan zijn regels zoals FCA of CIP vaak geschikter.
- DDP onderschatten: bij DDP is de verkoper ook verantwoordelijk voor de invoerformaliteiten en heffingen in het land van bestemming. Dat vraagt om voorafgaand onderzoek naar de registratie- en belastingverplichtingen daar.
- De uitvoerformaliteiten bij EXW over het hoofd zien: bij EXW zijn ook de uitvoerformaliteiten voor rekening van de koper, wat in de praktijk lastig kan zijn.
- De versie niet vermelden: het contract moet aangeven welke versie van de Incoterms van toepassing is.
Incoterms bepalen ook welke documenten worden opgesteld, en door wie. Dat bespreken we in onze gids over douanedocumenten.
Veelgestelde vragen
Welke Incoterms-regel is de beste?
Er bestaat geen “beste” regel voor elke situatie. De juiste keuze hangt af van de mate waarin elke partij transport en douane kan beheren, van de vervoerswijze en van de aard van de handelsrelatie.
Wat is het verschil tussen FOB en FCA?
Bij FOB vinden de levering en de risico-overgang plaats wanneer de goederen in de haven van verscheping aan boord van het schip worden geladen; deze regel geldt enkel voor zeevervoer. Bij FCA worden de goederen op de afgesproken plaats aan de vervoerder van de koper overhandigd, en deze regel kan voor elke vervoerswijze worden gebruikt.
Worden Incoterms alleen bij internationale verkoop gebruikt?
Incoterms worden vooral bij internationale verkoop gebruikt, maar partijen kunnen er desgewenst ook in binnenlandse koopovereenkomsten naar verwijzen.
Dit artikel dient uitsluitend ter algemene informatie. Regelgeving en praktijken verschillen per land en product en kunnen wijzigen; neem contact op met ons team voor advies over uw specifieke zending.
